Odporność państwa w kontekście bezpieczeństwa narodowego – ujęcie teoretyczne

Jerzy Kupiński | Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte
ORCID 0000-0002-9060-9092

„Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka”, 2/2025, s. 135-152
DOI 10.48269/2451-0718-btip-2025-2-008
PDF: Polski

Streszczenie: W artykule poddano analizie pojęcie odporności (resilience) w kontekście bezpieczeństwa narodowego, uwzględniając jego genezę, definicje oraz zastosowanie w polityce bezpieczeństwa państw oraz organizacji międzynarodowych. Przedstawiono ewolucję koncepcji odporności: od ujęć ekologicznych i zarządzania kryzysowego po współczesne strategie bezpieczeństwa, integrujące podejście prewencyjne, adaptacyjne i odbudowujące. Szczególna uwaga została poświęcona perspektywie NATO, UE oraz strategii narodowych USA, Wielkiej Brytanii i Polski. Opisano kwestie kształtowania odporności na poszczególnych poziomach zarządzania oraz w różnych aspektach funkcjonowania państwa: politycznym, gospodarczym, społecznym, infrastrukturalnym. Ponadto omówiono zależność między odpornością a bezpieczeństwem narodowym, podkreślając napięcia teoretyczne oraz możliwe konsekwencje polityczne nadmiernego polegania na tej koncepcji. Artykuł podkreśla rosnącą rolę odporności w polityce bezpieczeństwa i wskazuje na potrzebę dalszych badań nad jej operacjonalizacją i wpływem na funkcjonowanie państw w sytuacjach kryzysowych.

Słowa kluczowe: odporność, bezpieczeństwo narodowe, zarządzanie kryzysowe, NATO, Unia Europejska, strategie bezpieczeństwa, państwo odporne

State Resilience in the Context of National Security – a Theoretical Approach

Abstract: This article analyzes the concept of resilience in the context of national security, exploring its origins, definitions, and applications in state and international security policies. The author examines the evolution of resilience from ecological and crisis management perspectives to modern security strategies that integrate preventive, adaptive, and recovery approaches. Particular attention is given to NATO, the European Union, and the national security strategies of the USA, the United Kingdom and Poland. The study systematizes resilience across levels of governance and various dimensions of state functioning, including political, economic, social, and infrastructural aspects. Additionally, the article discusses the relationship between resilience and national security, highlighting theoretical tensions and the potential political consequences of over-reliance on this concept. The growing importance of resilience in security policies is emphasized, and further research is suggested on its operationalization and impact on state functioning during crises.

Key words: resilience, national security, crisis management, NATO, European Union, security strategies, resilient state